Scriptiechecklist: controleer je scriptie vóór het inleveren

Begin bij de eisen van je opleiding

Geen twee opleidingen stellen precies dezelfde eisen. De ene opleiding vraagt om een apart discussiehoofdstuk, terwijl een andere opleiding de discussie en conclusie combineert. Ook de eisen voor een beroepsproduct, bijlagen, bronvermelding en maximale lengte verschillen.

Leg daarom eerst deze documenten naast je scriptie:

• de scriptiehandleiding;
• de beoordelingsrubric;
• het beoordelingsformulier;
• eerdere feedback van je begeleider;
• instructies voor de inlevering.

Controleer vervolgens:

• Heb je alle verplichte onderdelen opgenomen?
• Gebruik je de voorgeschreven hoofdstukindeling?
• Blijft je scriptie binnen het maximale aantal woorden of pagina’s?
• Heb je het juiste bestandstype gebruikt?
• Lever je eventuele beroepsproducten en bijlagen apart aan als dat moet?
• Voldoe je aan de voorgeschreven bronstijl?
• Heb je alle feedbackpunten aantoonbaar verwerkt of beantwoord?

Gebruik deze checklist dus altijd naast de officiële eisen van je opleiding.

Controleer eerst de rode draad

De rode draad is de logische verbinding tussen alle onderdelen van je scriptie.

Een goede scriptie volgt meestal deze route → aanleiding → probleemanalyse → probleemstelling → hoofdvraag en deelvragen → theoretisch kader → onderzoeksopzet → resultaten → conclusie → aanbevelingen

Iedere stap moet voortkomen uit de vorige.

Stel dat je probleemanalyse over hoge uitstroom onder nieuwe medewerkers gaat. Je hoofdvraag kan dan niet ineens alleen over de vormgeving van de interne nieuwsbrief gaan, tenzij je eerst duidelijk maakt waarom die nieuwsbrief een mogelijke oorzaak of oplossing is.

Controleer daarom:

• Komt het probleem uit je aanleiding duidelijk terug in de probleemstelling?
• Is de hoofdvraag een logisch gevolg van de probleemanalyse?
• Onderzoek je in de deelvragen alle informatie die nodig is om de hoofdvraag te beantwoorden?
• Sluit ieder belangrijk hoofdstuk aan op minimaal één deelvraag?
• Gebruik je in de conclusie alleen informatie die in de resultaten is besproken?
• Zijn je aanbevelingen terug te voeren op concrete onderzoeksuitkomsten?
• Gebruik je belangrijke begrippen overal op dezelfde manier?

Lees je scriptie ook eens vanuit de conclusie terug naar het begin. Kun je bij iedere conclusie aanwijzen op welk resultaat deze is gebaseerd? Kun je vervolgens laten zien met welke methode dat resultaat is verkregen en welke deelvraag ermee wordt beantwoord?

Dan is de rode draad waarschijnlijk duidelijk.

Checklist voor het voorwoord en dankwoord

Het voorwoord is persoonlijker dan de inhoudelijke hoofdstukken. Je kunt kort beschrijven vanuit welke context je de scriptie hebt geschreven en mensen bedanken die je hebben geholpen.

Controleer:

• Blijft het voorwoord kort en persoonlijk?
• Staat er geen inhoudelijke analyse in?
• Herhaal je niet uitgebreid de inleiding?
• Noem je alleen mensen die daadwerkelijk hebben bijgedragen?
• Heb je vertrouwelijkheid en anonimiteit gerespecteerd?
• Eindigt het voorwoord eventueel met je naam, plaats en datum?

Checklist voor de samenvatting of het abstract

De samenvatting moet zelfstandig leesbaar zijn. Een lezer die alleen dit onderdeel leest, moet begrijpen wat je hebt onderzocht en wat daaruit kwam.

Controleer:

• Benoem je kort de aanleiding?
• Is het doel of de hoofdvraag duidelijk?
• Beschrijf je beknopt hoe je onderzoek is uitgevoerd?
• Noem je de belangrijkste resultaten?
• Geef je antwoord op de hoofdvraag?
• Noem je eventueel de belangrijkste aanbeveling?
• Voeg je geen nieuwe informatie toe?
• Blijf je binnen het maximale aantal woorden?
• Sluit de samenvatting aan op de definitieve versie van je scriptie?

Checklist voor de probleemanalyse

Een probleemanalyse gaat verder dan de mededeling van een opdrachtgever dat “de communicatie beter moet” of dat “de omzet achterblijft”.

Je onderzoekt wat er werkelijk aan de hand is.

Controleer:

• Beschrijf je de huidige situatie?
• Maak je de gewenste situatie duidelijk?
• Is het verschil tussen beide situaties concreet?
• Onderbouw je het probleem met cijfers, documenten, waarnemingen of gesprekken?
• Maak je onderscheid tussen symptomen en mogelijke oorzaken?
• Is duidelijk wie het probleem ervaart?
• Beschrijf je de gevolgen als het probleem niet wordt opgelost?
• Geef je aan welke informatie nog ontbreekt?
• Volgt de probleemstelling logisch uit de analyse?

Een dalende omzet is bijvoorbeeld een signaal. De oorzaak kan liggen bij een veranderende doelgroep, een slecht passend aanbod of een gebrekkige interne uitvoering. Je onderzoek moet helpen om dit onderscheid te maken.

Checklist voor de probleemstelling en doelstelling

De probleemstelling beschrijft welk probleem je onderzoekt. De doelstelling maakt duidelijk wat het onderzoek moet opleveren.

Controleer:

• Is de probleemstelling concreet genoeg?
• Sluit deze aan op de probleemanalyse?
• Beschrijf je niet direct een oplossing?
• Is duidelijk welke kennis nog ontbreekt?
• Geeft de doelstelling aan wat het onderzoek moet opleveren?
• Is de doelstelling haalbaar binnen de beschikbare tijd?
• Maak je eventueel onderscheid tussen een onderzoeksdoel en een praktijkdoel?

“Een communicatieplan maken” is meestal geen sterk onderzoeksdoel. Je moet eerst onderzoeken welke communicatiebehoeften, knelpunten of mogelijkheden bestaan.

Checklist voor het theoretisch kader

In het theoretisch kader beschrijf je de theorie en begrippen die je nodig hebt voor je onderzoek. Het is geen verzameling definities of modellen die later niet meer terugkomen.

Controleer:

• Sluit iedere theorie aan op je hoofdvraag of deelvragen?
• Definieer je de belangrijkste begrippen?
• Vergelijk je verschillende bronnen en perspectieven?
• Gebruik je voldoende wetenschappelijke en actuele literatuur?
• Leg je uit waarom je een theorie of model gebruikt?
• Beschrijf je eventuele beperkingen van modellen?
• Maak je duidelijk welke onderdelen je daadwerkelijk onderzoekt?
• Leidt het theoretisch kader naar meetbare begrippen of analysecriteria?
• Komt de theorie terug in je methode, resultatenanalyse en conclusie?
• Gebruik je geen model alleen omdat het bekend is?

Leg uit welk onderdeel van je probleem je ermee onderzoekt, welke gegevens je nodig hebt en hoe je de uitkomsten later gebruikt.

Checklist voor de onderzoeksopzet en methode

In het methodehoofdstuk verantwoord je hoe je de onderzoeksvragen hebt beantwoord.

Een andere onderzoeker moet op basis van jouw beschrijving kunnen begrijpen wat je hebt gedaan.

Controleer:

• Leg je uit waarom de gekozen methode bij je onderzoeksvraag past?
• Beschrijf je de populatie en steekproef?
• Maak je duidelijk hoe respondenten of bronnen zijn geselecteerd?
• Benoem je inclusie- en exclusiecriteria als die relevant zijn?
• Beschrijf je hoe de data zijn verzameld?
• Verantwoord je de opbouw van je interviewleidraad, enquête of analyseschema?
• Leg je uit hoe de gegevens zijn geanalyseerd?
• Bespreek je betrouwbaarheid en validiteit?
• Beschrijf je hoe je met privacy, toestemming en anonimiteit bent omgegaan?
• Kloppen de aantallen respondenten en onderzoeksdata overal?
• Staan de gebruikte instrumenten in de bijlagen?
• Beschrijf je wat je werkelijk hebt gedaan en niet alleen wat je oorspronkelijk van plan was?

Checklist voor je implementatieplan of beroepsproduct

Lever je een communicatieplan, interventie, ontwerp, prototype of ander beroepsproduct op? Controleer dan of zichtbaar is hoe dit uit je onderzoek voortkomt.

• Is duidelijk welk probleem het beroepsproduct oplost?
• Kun je iedere belangrijke keuze onderbouwen met theorie of resultaten?
• Sluit het product aan op de gekozen doelgroep?
• Is de uitvoering realistisch?
• Zijn taken, verantwoordelijkheden en planning duidelijk?
• Heb je rekening gehouden met kosten en beschikbare middelen?
• Beschrijf je hoe de opdrachtgever de werking kan evalueren?
• Sluit het beroepsproduct aan op je aanbevelingen?
• Verwijs je vanuit de scriptie duidelijk naar het product?

Checklist voor de literatuurlijst en bronverwijzingen

Controleer bronverwijzingen niet alleen op vorm, maar ook op volledigheid en kwaliteit.

• Komt iedere bron uit de tekst terug in de literatuurlijst?
• Wordt iedere bron uit de literatuurlijst minimaal één keer in de tekst gebruikt?
• Heb je namen en jaartallen correct overgenomen?
• Gebruik je overal dezelfde referentiestijl?
• Zijn titels, hoofdletters, cursivering en interpunctie consequent?
• Heb je paginanummers toegevoegd bij letterlijke citaten als dat vereist is?
• Zijn online bronnen nog bereikbaar?
• Heb je DOI’s opgenomen waar dat nodig is?
• Gebruik je voldoende betrouwbare en wetenschappelijke bronnen?
• Maak je duidelijk wanneer je andermans ideeën parafraseert?
• Heb je directe citaten tussen aanhalingstekens geplaatst?
• Heb je afbeeldingen, modellen en tabellen van anderen correct vermeld?

Controleer ook of je niet te sterk leunt op commerciële websites, blogs of oude studieboeken wanneer wetenschappelijke bronnen beschikbaar zijn.

Checklist voor opmaak en technische verzorging

Een inhoudelijk goede scriptie kan slordig overkomen door kleine technische fouten.

Controleer:

• Gebruik je overal hetzelfde lettertype?
• Zijn lettergrootte en regelafstand consequent?
• Gebruik je vaste stijlen voor koppen?
• Beginnen hoofdstukken op een nieuwe pagina?
• Kloppen de marges?
• Zijn paginanummers zichtbaar en correct?
• Is de nummering van paragrafen consequent?
• Hebben opsommingen overal dezelfde vorm?
• Zijn witregels en inspringingen consequent?
• Staan koppen niet alleen onderaan een pagina?
• Zijn tabellen en afbeeldingen goed uitgelijnd?
• Heb je opmerkingen en bijgehouden wijzigingen verwijderd?
• Werken interne links en verwijzingen?
• Is de inhoudsopgave bijgewerkt?

Sla de definitieve versie als pdf op en controleer het bestand nogmaals. Bij het omzetten kunnen regels verspringen, figuren verschuiven of lettertypen veranderen.

Laatste controle voor het uploaden

Je bent nu bijna klaar. Controleer vlak voor het uploaden nog deze praktische punten:

• Heeft het bestand de juiste naam?
• Lever je de juiste versie in?
• Kun je het pdf-bestand openen?
• Zijn alle pagina’s aanwezig?
• Zijn opmerkingen en persoonlijke notities verwijderd?
• Heb je persoonsgegevens van respondenten afgeschermd?
• Zijn verplichte bijlagen toegevoegd?
• Lever je het beroepsproduct in het juiste formaat in?
• Heb je een reservekopie opgeslagen?
• Heb je een bevestiging van de upload ontvangen?

Open het geüploade bestand zo mogelijk nog één keer vanuit het inleversysteem. Dan weet je zeker dat je niet per ongeluk een oude versie hebt ingestuurd.

Hulp nodig bij de eindcontrole van je scriptie?

Twijfel je na deze checklist nog over de inhoud, structuur of rode draad van je scriptie? Bij Jouw Scriptiecoach kijken we verder dan spelling en opmaak.

We kunnen je helpen met je probleemanalyse, hoofdvraag, theoretisch kader en onderzoeksopzet. Ook geven we feedback op je resultaten, conclusie, discussie, aanbevelingen en beroepsproduct.

Ben je bijna klaar? Dan kunnen we je volledige scriptie of een afzonderlijk hoofdstuk inhoudelijk nakijken. We controleren of je keuzes voldoende zijn onderbouwd, je hoofdstukken op elkaar aansluiten en je tekst voldoet aan de eisen van je opleiding.

Vraag een gratis adviesgesprek aan. Dan bespreken we waar je nog over twijfelt en welke hulp bij je scriptie het beste bij jouw situatie past.