EN
29 mei 2026
Hoe schrijf je een sterke conclusie voor je scriptie?
Je conclusie is één van de belangrijkste onderdelen van je scriptie. Hier laat je zien wat jouw onderzoek heeft opgeleverd en geef je antwoord op je hoofdvraag. Toch vinden veel studenten dit lastig. Je wilt niet simpelweg je resultaten herhalen, maar je mag ook geen nieuwe informatie toevoegen. En dan moet je vaak ook nog het verschil bewaken tussen je conclusie, discussie en aanbevelingen.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je een sterke conclusie schrijft. Zo weet je precies wat erin moet staan, wat je beter kunt vermijden en hoe je jouw conclusie krachtig afsluit.
Wat is de conclusie van je scriptie?
De conclusie is het hoofdstuk waarin je jouw hoofdvraag beantwoordt op basis van de resultaten van je onderzoek. Je vat de belangrijkste bevindingen samen en trekt daaruit een logisch eindantwoord.
In je conclusie:
- beantwoord je de hoofdvraag;
- vat je de belangrijkste deelconclusies samen;
- gebruik je alleen informatie die al eerder in je scriptie is besproken;
- voeg je geen nieuwe resultaten, theorie of bronnen toe;
- schrijf je objectief en compact.
Je conclusie is dus geen samenvatting van je hele scriptie. Het is ook geen plek om nieuwe ideeën te introduceren. Je laat vooral zien wat jouw onderzoek heeft aangetoond en hoe jouw bevindingen samen antwoord geven op je onderzoeksvraag.
Waar staat de conclusie in je scriptie?
Meestal komt de conclusie na je resultatenhoofdstuk en vóór de discussie en aanbevelingen. Sommige opleidingen kiezen voor één afsluitend hoofdstuk waarin conclusie, discussie en aanbevelingen samenkomen. Controleer daarom altijd de afstudeerhandleiding van jouw opleiding.
Conclusie schrijven in 5 stappen
Stap 1: Begin met je hoofdvraag
Start je conclusie door de lezer terug te brengen naar de kern van je onderzoek: je hoofdvraag. Je hoeft deze niet altijd letterlijk te herhalen. Je mag de vraag ook kort samenvatten in lopende tekst.
Stap 2: Geef per deelvraag een korte deelconclusie
Daarna beschrijf je de belangrijkste conclusies per deelvraag. Doe dit kort en inhoudelijk. Je hoeft niet alle resultaten opnieuw te bespreken. Kies alleen de bevindingen die nodig zijn om je hoofdvraag te beantwoorden.
Een handige aanpak is:
Uit de eerste deelvraag blijkt dat…
De tweede deelvraag laat zien dat…
Op basis van de derde deelvraag kan worden geconcludeerd dat…
Let op: je schrijft geen uitgebreid resultatenhoofdstuk opnieuw. Je beschrijft alleen de kern.
Stap 3: Beantwoord de hoofdvraag concreet
Vervolgens geef je een duidelijk antwoord op je hoofdvraag. Dit is het belangrijkste deel van je conclusie. Zorg dat je antwoord niet vaag blijft.
Je mag het antwoord op je hoofdvraag op twee manieren opbouwen. Je kunt eerst direct antwoord geven en daarna toelichten hoe je tot dat antwoord bent gekomen. Je kunt ook eerst de deelconclusies bespreken en daarna eindigen met het antwoord op je hoofdvraag. De tweede optie werkt vaak goed als je conclusie kort moet blijven.
Stap 4: Koppel kort terug naar je onderzoek
Laat zien dat jouw conclusie logisch voortkomt uit je onderzoek. Je kunt bijvoorbeeld kort benoemen dat je conclusie is gebaseerd op interviews, enquêtes, literatuuronderzoek of documentanalyse.
Stap 5: Sluit af met een krachtige slotzin
Eindig met een zin die jouw belangrijkste conclusie nog één keer helder maakt. Een goede slotzin is concreet, afgerond en niet te algemeen.
Wat is het verschil tussen resultaten, conclusie en discussie?
Veel studenten halen resultaten, conclusie en discussie door elkaar. Logisch, want deze onderdelen liggen dicht bij elkaar. Toch heeft elk onderdeel een eigen functie in je scriptie.
In je resultatenhoofdstuk presenteer je wat je hebt gevonden. Je beschrijft de belangrijkste uitkomsten van je analyse, zonder die al uitgebreid te interpreteren of te verklaren. Je laat dus vooral zien wat je data zeggen.
In je conclusie beantwoord je je hoofdvraag op basis van je resultaten. Je brengt de belangrijkste bevindingen samen en formuleert een helder antwoord op je onderzoeksvraag. Voeg hier geen nieuwe informatie toe die nog niet eerder in je scriptie is besproken.
In je discussie ga je dieper in op de betekenis van je resultaten. Je interpreteert je bevindingen, vergelijkt ze met literatuur en bespreekt mogelijke verklaringen. Ook reflecteer je op de beperkingen van je onderzoek en op de betrouwbaarheid en validiteit van je resultaten.
In je aanbevelingen vertaal je jouw inzichten naar concrete adviezen voor de praktijk of voor vervolgonderzoek. Zorg daarbij dat je aanbevelingen logisch voortkomen uit je resultaten en conclusie. Geef dus geen adviezen die je niet met je onderzoek kunt onderbouwen.
Hulp nodig bij je conclusie?
Loop je vast bij het schrijven van je conclusie? Of twijfel je of jouw conclusie goed aansluit op je hoofdvraag, resultaten en discussie? Dan kijken we graag met je mee.
Bij Jouw Scriptiecoach helpen we je om structuur aan te brengen, feedback van je begeleider te verwerken en je conclusie helder en concreet te formuleren. Ook kunnen we je scriptie nakijken op taal, opbouw en inhoudelijke samenhang. Vraag gerust een gratis adviesgesprek aan, dan kijken we samen waar je vastloopt en wat nodig is om verder te komen.
Gratis vrijblijvend adviesgesprek
Loop je ergens tegenaan bij je scriptie? In een gratis en vrijblijvend adviesgesprek krijg je direct duidelijkheid waar het misgaat en hoe Jouw Scriptiecoach je daarbij kan helpen. Je krijgt een inschatting van de uren die we daarvoor nodig hebt, zodat je direct weet waar je aan toe bent. Kies je dan voor onze scriptiebegeleiding, dan neemt jouw scriptiebegeleider meestal op de dag van betaling contact met je op en kun je snel verder. Vraag hieronder direct jouw gratis vrijblijvend adviesgesprek aan.
Je ontvangt een mail om een afspraak in te plannen. Heb je de mail niet ontvangen? Check dan even je spambox.