27 mei 2026

Semigestructureerd interview voor je scriptie

Zo gebruik je een topiclijst én houd je ruimte om door te vragen

Ga je kwalitatief onderzoek doen voor je scriptie? Dan is de kans groot dat je begeleider het semigestructureerde interview noemt. Dat is niet voor niets. Voor veel hbo- en wo-scripties is dit een praktische en sterke interviewvorm.

Bij een semigestructureerd interview werk je met een topiclijst of interviewleidraad. Je hebt dus vooraf nagedacht over de onderwerpen en vragen die je wilt bespreken. Tegelijkertijd houd je ruimte om door te vragen als een respondent iets interessants vertelt.

Dat maakt deze interviewvorm geschikt als je ervaringen, meningen, behoeften of knelpunten wilt onderzoeken, maar wel voldoende structuur nodig hebt om je interviews later goed te kunnen vergelijken.

In dit artikel leggen we uit wat een semigestructureerd interview is, wanneer je deze methode gebruikt, hoe je een topiclijst maakt en hoe je de interviews verwerkt in je scriptie.

Semigestructureerde interviews gebruiken als dataverzamelingsmethode

Dit artikel werd geschreven door:

Jeske Nederstigt

Bekijk volledig profiel

Wat is een semigestructureerd interview?

Een semigestructureerd interview is een interviewvorm waarbij je werkt met vooraf bepaalde onderwerpen en hoofdvragen, maar waarbij je tijdens het gesprek mag doorvragen of de volgorde mag aanpassen.

Je interview is dus niet helemaal vrij, maar ook niet volledig vastgelegd.

Je hebt bijvoorbeeld een topiclijst met onderwerpen zoals:

ervaring met begeleiding;
communicatie met de organisatie;
ervaren knelpunten;
behoefte aan ondersteuning;
mogelijke verbeteringen.

Per onderwerp formuleer je hoofdvragen en mogelijke doorvragen. Tijdens het interview bepaal je op basis van het gesprek of je extra doorvraagt, een vraag iets anders formuleert of een onderwerp eerder bespreekt.

Dat is precies de kracht van het semigestructureerde interview: je hebt houvast, maar blijft flexibel.

Wanneer kies je voor een semigestructureerd interview?

Je kiest voor een semigestructureerd interview als je kwalitatieve data wilt verzamelen en ruimte nodig hebt voor verdieping.

Deze interviewvorm past goed als je wilt onderzoeken hoe mensen iets ervaren, waarom zij bepaalde keuzes maken, welke knelpunten zij tegenkomen of welke behoeften zij hebben.

Voorbeelden van onderzoeksvragen waarbij semigestructureerde interviews passen zijn:

“Hoe ervaren startende leerkrachten de begeleiding tijdens hun eerste werkjaar?”

“Welke knelpunten ervaren medewerkers bij het gebruik van het nieuwe registratiesysteem?”

“Welke behoeften hebben mantelzorgers bij ondersteuning vanuit het wijkteam?”

“Hoe ervaren studenten de feedback van hun scriptiebegeleider?”

Bij dit soort vragen wil je niet alleen een kort antwoord. Je wilt voorbeelden, uitleg en context. Daarvoor is een semigestructureerd interview vaak heel geschikt.

Waarom is het semigestructureerde interview populair bij scripties?

Het semigestructureerde interview wordt vaak gebruikt in scripties, omdat het een goede balans biedt tussen structuur en diepgang.

Je kunt vooraf zorgen dat alle belangrijke onderwerpen aan bod komen. Daardoor kun je de interviews later met elkaar vergelijken. Tegelijkertijd kun je tijdens het gesprek inspelen op wat de respondent vertelt.

Dat is handig, want respondenten geven soms antwoorden waar je vooraf niet aan had gedacht. Als je dan niet mag doorvragen, mis je waardevolle informatie.

Een semigestructureerd interview helpt je dus om gericht onderzoek te doen, zonder dat het gesprek te strak wordt.

Semigestructureerd interview of gestructureerd interview?

Bij een gestructureerd interview liggen de vragen, volgorde en vaak ook antwoordopties vooraf vast. Iedere respondent krijgt dezelfde vragen op dezelfde manier. Dat is handig als je antwoorden goed wilt vergelijken of tellen.

Bij een semigestructureerd interview liggen de onderwerpen en hoofdvragen vast, maar heb je ruimte om door te vragen. Dat maakt deze vorm geschikter als je ervaringen en meningen wilt verdiepen.

Een gestructureerd interview lijkt soms op een mondelinge enquête. Een semigestructureerd interview lijkt meer op een geleid gesprek.

Wil je vooral meten en vergelijken? Dan past een gestructureerd interview misschien beter.

Wil je begrijpen, verdiepen en voorbeelden verzamelen? Dan is een semigestructureerd interview vaak logischer.

Semigestructureerd interview of ongestructureerd interview?

Bij een ongestructureerd interview staat vooraf veel minder vast. Je werkt vaak alleen met een startvraag of een paar gespreksthema’s. De respondent krijgt veel vrijheid om zelf richting te geven aan het gesprek.

Dat kan waardevol zijn bij verkennend onderzoek, maar het is voor scripties vaak lastiger te onderbouwen. Je interviews kunnen namelijk sterk van elkaar verschillen.

Een semigestructureerd interview biedt meer controle. Je weet zeker dat je de belangrijkste onderwerpen bespreekt, maar je houdt wel ruimte voor verdieping.

Wil je een onbekend onderwerp eerst breed verkennen? Dan kan een ongestructureerd interview passend zijn.

Wil je kwalitatief onderzoek doen met voldoende houvast? Dan is semigestructureerd meestal sterker.

Hoe maak je een topiclijst?

Een topiclijst is de basis van je semigestructureerde interview. Hierin zet je de onderwerpen die je wilt bespreken, de hoofdvragen die je wilt stellen en mogelijke doorvragen.

Begin niet meteen met losse interviewvragen. Start bij je hoofdvraag en deelvragen.

Stel dat je deelvraag is:

“Welke knelpunten ervaren startende leerkrachten bij de begeleiding tijdens hun eerste werkjaar?”

Dan kun je daaruit topics halen zoals:

ontvangen begeleiding;
frequentie van begeleiding;
inhoud van begeleiding;
ervaren knelpunten;
behoefte aan ondersteuning;
verbeterwensen.

Daarna formuleer je per topic interviewvragen.

Bij het topic “ontvangen begeleiding” kun je bijvoorbeeld vragen:

“Welke begeleiding heb je tijdens je eerste werkjaar ontvangen?”
“Hoe vaak had je contact met je begeleider of mentor?”
“Welke onderdelen van de begeleiding vond je helpend?”
“Welke onderdelen vond je minder helpend?”
Daarna voeg je doorvragen toe, zoals:
“Kun je daar een voorbeeld van geven?”
“Wat maakte dat helpend?”
“Wat miste je op dat moment?”
“Hoe had dit anders gekund?”

Zo maak je een bruikbare interviewleidraad.

Hoe stel je goede vragen voor een semigestructureerd interview?

Goede interviewvragen zijn open, neutraal en begrijpelijk. Ze nodigen de respondent uit om te vertellen.

Sterke vragen zijn bijvoorbeeld:

“Hoe heb je de begeleiding tijdens je eerste werkjaar ervaren?”
“Welke momenten zijn je bijgebleven?”
“Wat vond je prettig aan de begeleiding?”
“Wat vond je lastig?”
“Welke ondersteuning had je nodig gehad?”

Gebruik liever open vragen die beginnen met “hoe”, “wat”, “welke” of “kun je beschrijven”. Vraag daarna door als je meer uitleg nodig hebt.

Hoeveel semigestructureerde interviews heb je nodig?

Er is geen vast aantal interviews dat altijd goed is. Het hangt af van je onderzoeksvraag, doelgroep, opleidingseisen en planning.

Bij veel scripties zie je ongeveer 8 tot 15 interviews, maar soms zijn 5 tot 8 interviews voldoende. Bijvoorbeeld als je doelgroep klein is of als je onderzoek verkennend is.

Belangrijk is dat je kunt uitleggen waarom jouw aantal respondenten past bij je onderzoek.

Bij kwalitatief onderzoek wordt vaak gekeken naar verzadiging. Dat betekent dat nieuwe interviews weinig nieuwe informatie meer opleveren. Je hoort dan vooral thema’s die al eerder naar voren kwamen.

Je hoeft niet altijd volledige verzadiging te bereiken, zeker niet als je opleiding of planning beperkingen stelt. Beschrijf dan eerlijk wat haalbaar was en wat dit betekent voor je onderzoek.

Hoe neem je een semigestructureerd interview af?

Begin rustig. Leg uit wie je bent, wat het doel van je onderzoek is en hoe het interview verloopt. Vraag toestemming voor deelname en opname.

Gebruik je topiclijst als houvast, maar lees niet alles voor alsof het een script is. Luister goed naar de respondent en vraag door waar dat nodig is.

Handige vragen om door te vragen zijn:

“Kun je daar een voorbeeld van geven?”
“Wat bedoel je daar precies mee?”
“Hoe kwam dat?”
“Wat maakte dat belangrijk voor jou?”
“Hoe ging je daarmee om?”

Let erop dat je neutraal blijft. Laat niet merken welk antwoord je verwacht of graag wilt horen.

Sluit het interview af met de vraag of de respondent nog iets wil toevoegen. Bedank de respondent en vertel kort wat je met de gegevens gaat doen.

Toestemming, privacy en anonimiteit

Omdat je met mensen werkt, moet je zorgvuldig omgaan met toestemming en privacy.

Leg vooraf uit:

wat het doel van je onderzoek is;
hoe lang het interview duurt;
dat deelname vrijwillig is;
dat de respondent mag stoppen;
of het gesprek wordt opgenomen;
hoe je de data gebruikt;
hoe je anonimiteit waarborgt.

Gebruik bij voorkeur respondentcodes, zoals R1, R2 of Student A. Verwerk namen of herkenbare gegevens niet in je scriptie, tenzij daar expliciet toestemming voor is gegeven.

Bewaar opnames en transcripties veilig en verwijder ze volgens de richtlijnen van je opleiding.

Semigestructureerde interviews transcriberen

Na het interview werk je de opname meestal uit in een transcript. Dat heet transcriberen.

Voor de meeste scripties is een goed leesbaar, inhoudelijk transcript voldoende. Je schrijft dan op wat inhoudelijk belangrijk is, maar je hoeft niet altijd ieder stopwoord of elke aarzeling letterlijk uit te typen.

Controleer wel altijd de richtlijnen van je opleiding. Sommige opleidingen vragen om letterlijke transcripties.

Noteer tijdens of direct na het interview ook opvallende zaken, zoals twijfel, emotie, stilte of voorbeelden die belangrijk kunnen zijn voor je analyse.

Semigestructureerde interviews analyseren

Semigestructureerde interviews analyseer je meestal door te coderen.

Een praktische aanpak is:

Lees alle transcripties door.
Markeer uitspraken die relevant zijn voor je deelvragen.
Geef deze uitspraken codes.
Groepeer vergelijkbare codes.
Maak daar thema’s van.
Koppel de thema’s aan je deelvragen.
Gebruik korte citaten om je resultaten te onderbouwen.

Hoe beschrijf je semigestructureerde interviews in je methodologie?

In je methodehoofdstuk moet duidelijk zijn wat je hebt gedaan en waarom.

Beschrijf:

waarom semigestructureerde interviews passen bij je onderzoeksvraag;
wie je hebt geïnterviewd;
hoe je respondenten hebt geselecteerd;
hoeveel interviews je hebt afgenomen;
hoe lang de interviews duurden;
hoe je topiclijst is opgesteld;
hoe toestemming en anonimiteit zijn geregeld;
hoe je hebt getranscribeerd;
hoe je hebt gecodeerd en geanalyseerd.

Een voorbeeldformulering:

“Voor dit onderzoek zijn semigestructureerde interviews afgenomen, omdat het onderzoek gericht is op ervaringen van respondenten en er ruimte nodig was om door te vragen. De topiclijst is opgesteld op basis van de deelvragen en het theoretisch kader. In totaal zijn acht respondenten geïnterviewd. De interviews duurden gemiddeld 35 minuten, zijn met toestemming opgenomen en vervolgens getranscribeerd. De data zijn geanalyseerd door relevante uitspraken te coderen en te groeperen in thema’s die aansluiten bij de deelvragen.”

Deze tekst laat zien waarom je voor deze interviewvorm hebt gekozen en hoe je de data hebt verwerkt.

Betrouwbaarheid en validiteit bij semigestructureerde interviews

Bij semigestructureerde interviews moet je laten zien dat je zorgvuldig hebt gewerkt.

Je kunt de betrouwbaarheid versterken door een duidelijke topiclijst te gebruiken, alle respondenten dezelfde hoofdthema’s voor te leggen en je interviews op dezelfde manier te openen en af te sluiten.

Een proefinterview helpt om te controleren of je vragen duidelijk zijn en of je interview niet te lang duurt.

Je versterkt de validiteit door je topics te baseren op je deelvragen en theoretisch kader. Stel open, neutrale vragen en vraag door als een antwoord onduidelijk blijft.

Gebruik citaten om je resultaten te onderbouwen en beschrijf eerlijk welke beperkingen je onderzoek heeft. Bijvoorbeeld dat je een kleine groep respondenten hebt geïnterviewd of dat alle respondenten uit dezelfde organisatie kwamen.

Hulp nodig met semigestructureerde interviews?

Wil je semigestructureerde interviews gebruiken voor je scriptie, maar twijfel je over je topiclijst, interviewvragen, respondenten of analyse?

Bij Jouw Scriptiecoach kijken we met je mee naar je hoofdvraag, deelvragen, interviewleidraad, methodehoofdstuk en analyse. Zo zorg je dat je interviews niet losstaan van je onderzoek, maar echt bijdragen aan het beantwoorden van je onderzoeksvraag.

We schrijven je scriptie niet voor je, maar helpen je wel om je keuzes scherper te maken en je onderzoek beter te onderbouwen.

Vraag gerust een gratis adviesgesprek aan. Dan kijken we samen waar je vastloopt en wat je nodig hebt om verder te komen.

Gratis vrijblijvend adviesgesprek

Loop je ergens tegenaan bij je scriptie? In een gratis en vrijblijvend adviesgesprek krijg je direct duidelijkheid waar het misgaat en hoe Jouw Scriptiecoach je daarbij kan helpen. Je krijgt een inschatting van de uren die we daarvoor nodig hebt, zodat je direct weet waar je aan toe bent. Kies je dan voor onze scriptiebegeleiding, dan neemt jouw scriptiebegeleider meestal op de dag van betaling contact met je op en kun je snel verder. Vraag hieronder direct jouw gratis vrijblijvend adviesgesprek aan.

Je ontvangt een mail om een afspraak in te plannen. Heb je de mail niet ontvangen? Check dan even je spambox.