03 juli 2026

Ongestructureerd interview voor je scriptie

Wanneer gebruik je een open interviewvorm?

Wil je een onderwerp verkennen waar nog weinig over bekend is? Of wil je respondenten veel ruimte geven om hun eigen verhaal te vertellen? Dan kan een ongestructureerd interview een passende methode zijn.

Bij een ongestructureerd interview ligt vooraf weinig vast. Je werkt meestal met een hoofdonderwerp, een startvraag of enkele gespreksthema’s. Daarna laat je het gesprek vooral ontstaan vanuit wat de respondent vertelt.

Voor je scriptie vraagt deze interviewvorm ook om extra zorgvuldigheid. Je moet goed kunnen uitleggen waarom je voor zo’n open vorm kiest, hoe je toch structuur aanbrengt in je analyse en hoe je voorkomt dat het gesprek te veel afdwaalt.

In dit artikel leggen we uit wat een ongestructureerd interview is, wanneer je deze methode gebruikt, wat de voordelen en nadelen zijn en hoe je deze interviewvorm verantwoordt in je scriptie.

Ongestructureerde interviews als methode voor je onderzoek

Dit artikel werd geschreven door:

Jeske Nederstigt

Bekijk volledig profiel

Wat is een ongestructureerd interview?

Een ongestructureerd interview is een open interview waarbij weinig vooraf vastligt. Je hebt geen vaste vragenlijst en meestal ook geen strakke topiclijst. In plaats daarvan werk je met een onderwerp, startvraag of enkele brede thema’s.

Het gesprek lijkt daardoor meer op een natuurlijk gesprek dan op een standaardinterview.

Een voorbeeld van een startvraag is:

“Kun je vertellen hoe jij de begeleiding tijdens je eerste werkjaar hebt ervaren?”

Daarna vraag je door op wat de respondent vertelt.

Bijvoorbeeld:

“Wat gebeurde er toen?”
“Waarom was dat belangrijk voor jou?”
“Hoe heb je dat aangepakt?”
“Wat deed dat met je?”

De respondent krijgt dus veel ruimte om zelf te bepalen welke ervaringen, voorbeelden of thema’s belangrijk zijn.

Wanneer kies je voor een ongestructureerd interview?

Je kiest voor een ongestructureerd interview als je een onderwerp open wilt verkennen.

Deze interviewvorm past vooral als je nog niet goed weet welke thema’s belangrijk zijn, als je weinig voorkennis hebt of als je respondenten veel ruimte wilt geven om hun perspectief te delen.

Ongestructureerde interviews kunnen bijvoorbeeld passend zijn bij vragen zoals:

“Hoe geven ervaringsdeskundigen betekenis aan herstel na burn-out?”
“Welke thema’s spelen volgens experts een rol bij duurzame gedragsverandering?”
“Hoe beleven studenten met een functiebeperking hun scriptietraject?”
“Welke ervaringen hebben cliënten met de overgang naar zelfstandig wonen?”

Bij dit soort onderwerpen wil je niet te veel sturen. Je wilt juist ontdekken wat respondenten zelf belangrijk vinden.

Deze methode past daarom vooral bij verkennend kwalitatief onderzoek.

Wanneer kies je juist niet voor een ongestructureerd interview?

Een ongestructureerd interview is niet altijd de beste keuze. Voor veel scripties is deze vorm zelfs lastiger dan een semigestructureerd interview.

Kies liever niet voor een ongestructureerd interview als je duidelijke deelvragen hebt die je systematisch wilt beantwoorden. Dan heb je vaak meer aan een topiclijst.

Ook is deze vorm minder geschikt als je interviews goed met elkaar wilt vergelijken. Omdat ieder gesprek anders kan verlopen, wordt vergelijken lastiger.

Heb je weinig ervaring met interviewen? Dan kan een volledig open interview ook moeilijk zijn. Je moet goed kunnen luisteren, doorvragen en tegelijkertijd bewaken dat het gesprek relevant blijft.

Wil je vooral houvast én diepgang? Dan past een semigestructureerd interview meestal beter.

Wil je vooral vaste antwoorden vergelijken? Dan past een gestructureerd interview beter.

Ongestructureerd interview of diepte-interview?

Een ongestructureerd interview en een diepte-interview lijken op elkaar, maar zijn niet precies hetzelfde.

Een ongestructureerd interview zegt vooral iets over de mate van structuur. Er liggen weinig vragen vast en het gesprek ontwikkelt zich open.

Een diepte-interview zegt vooral iets over het doel: je wilt diep ingaan op persoonlijke ervaringen, motieven, betekenissen of emoties.

Een diepte-interview kan ongestructureerd zijn, maar dat hoeft niet. Veel diepte-interviews zijn juist semigestructureerd, omdat je dan wel diepgang zoekt, maar ook met hoofdthema’s werkt.

Gebruik de termen dus zorgvuldig in je scriptie. Leg uit wat jij bedoelt en waarom deze interviewvorm past bij je onderzoek.

Voordelen van een ongestructureerd interview

Een ongestructureerd interview heeft verschillende voordelen.

Het grootste voordeel is dat respondenten veel ruimte krijgen om hun eigen verhaal te vertellen. Daardoor kunnen thema’s naar voren komen waar jij vooraf nog niet aan had gedacht.

Deze methode is ook geschikt voor verkennend onderzoek. Als je nog niet precies weet wat er speelt, kan een open gesprek helpen om belangrijke onderwerpen te ontdekken.

Daarnaast voelt het gesprek vaak natuurlijker dan een interview met vaste vragen. Respondenten kunnen daardoor soms uitgebreider en persoonlijker vertellen.

Een ander voordeel is dat je diep kunt ingaan op persoonlijke ervaringen. Je volgt het verhaal van de respondent en vraagt door op wat voor die persoon belangrijk is.

Daardoor kan een ongestructureerd interview rijke en verrassende data opleveren.

Nadelen van een ongestructureerd interview

Een ongestructureerd interview heeft ook duidelijke beperkingen.

De interviews zijn moeilijker met elkaar te vergelijken. Omdat respondenten verschillende onderwerpen kunnen inbrengen, bespreek je niet automatisch met iedereen dezelfde thema’s.

Ook kost de analyse vaak veel tijd. Je data zijn minder gestructureerd, waardoor je zorgvuldig moet zoeken naar patronen, thema’s en verschillen.

Daarnaast is betrouwbaarheid lastiger te onderbouwen. De interviewer heeft namelijk veel invloed op het gesprek. Welke doorvragen je stelt, bepaalt mede welke data je verzamelt.

Een ander risico is dat belangrijke onderwerpen niet aan bod komen. Als je helemaal vrij interviewt, kun je achteraf merken dat je bij sommige respondenten cruciale informatie mist.

Voor scripties is dit een belangrijk aandachtspunt. Je moet goed kunnen uitleggen hoe je ondanks de open vorm toch zorgvuldig en navolgbaar hebt gewerkt.

Hoe bereid je een ongestructureerd interview voor?

Ook al heet het “ongestructureerd”, je moet het interview wel voorbereiden. Ongestructureerd betekent niet onvoorbereid.

Begin met je onderzoeksvraag. Bepaal waarom een open interviewvorm nodig is. Wil je een onbekend onderwerp verkennen? Wil je respondenten ruimte geven om zelf thema’s aan te dragen? Wil je persoonlijke ervaringen diepgaand begrijpen?

Daarna formuleer je een brede startvraag.

Een goede startvraag is open, neutraal en uitnodigend.

Voorbeelden zijn:

“Kun je vertellen hoe jij deze periode hebt ervaren?”
“Kun je beschrijven hoe dit proces voor jou is verlopen?”
“Wat komt er bij je op als je terugdenkt aan deze verandering?”
“Welke ervaringen zijn voor jou belangrijk geweest?”

Daarnaast kun je enkele gespreksthema’s achter de hand houden. Die gebruik je niet als strakke topiclijst, maar als geheugensteun.

Bijvoorbeeld:

achtergrond van de respondent;
belangrijke ervaringen;
knelpunten;
keuzes of afwegingen;
ondersteuning;
betekenis van de ervaring;
terugblik en verbeterpunten.

Zo houd je het gesprek open, maar voorkom je dat je volledig zonder richting interviewt.

Hoe vraag je op de juiste manier door?

Bij een ongestructureerd interview is het doorvragen heel belangrijk. Je hebt namelijk geen vaste vragenlijst die het gesprek draagt.

Goede vragen zijn open en neutraal.

Voorbeelden zijn:

“Kun je daar meer over vertellen?”
“Wat gebeurde er daarna?”
“Hoe heb je dat ervaren?”
“Wat maakte dat belangrijk voor jou?”
“Kun je een voorbeeld geven?”
“Waarom bleef dat je bij?”
“Hoe keek je daar op dat moment naar?”
“Is je beeld daarvan later veranderd?”

Hoeveel ongestructureerde interviews heb je nodig?

Er is geen vast aantal interviews dat altijd goed is. Bij ongestructureerde interviews gaat het vooral om diepgang, variatie en de mate waarin je voldoende inzicht krijgt in je onderwerp.

Omdat de analyse intensief is, blijft het aantal interviews vaak beperkt. In een scriptie kan een kleiner aantal ongestructureerde interviews passend zijn, zeker als je onderzoek verkennend is of als je werkt met experts of een moeilijk bereikbare doelgroep.

Wel moet je goed uitleggen waarom dit aantal voldoende is voor jouw onderzoek.

Bijvoorbeeld:

“Voor dit verkennende onderzoek zijn zes ongestructureerde interviews afgenomen met professionals die ervaring hebben met het begeleiden van studenten met een functiebeperking. Omdat het doel was om thema’s te verkennen en niet om uitspraken te doen over een grote populatie, is gekozen voor een kleinere groep respondenten met relevante praktijkervaring.”

Overleg altijd met je begeleider, omdat opleidingen hier verschillend naar kijken.

Toestemming, privacy en anonimiteit

Ook bij ongestructureerde interviews moet je zorgvuldig omgaan met toestemming en privacy. Juist omdat deze gesprekken vaak persoonlijker zijn, is dit extra belangrijk.

Leg vooraf uit:

wat het doel van je onderzoek is;
waar het gesprek ongeveer over zal gaan;
dat deelname vrijwillig is;
dat de respondent mag stoppen;
of het gesprek wordt opgenomen;
hoe je de data gebruikt;
hoe je anonimiteit waarborgt.

Gebruik respondentcodes, zoals R1, R2 of Professional A. Laat herkenbare details weg als die niet nodig zijn voor je analyse.

Bewaar opnames en transcripties veilig en gebruik citaten zorgvuldig. Controleer of een citaat niet alsnog herkenbaar maakt wie de respondent is.

Ongestructureerde interviews afnemen

Begin het gesprek rustig. Leg uit dat het interview open van aard is en dat de respondent ruimte krijgt om eigen ervaringen of thema’s in te brengen.

Start met je brede beginvraag en luister goed. Onderbreek niet te snel. Laat stiltes soms even bestaan, want respondenten hebben tijd nodig om na te denken.

Vraag door op onderwerpen die relevant zijn voor je onderzoeksvraag. Als het gesprek afdwaalt, breng je het voorzichtig terug.

Bijvoorbeeld: “Dat is interessant. Als we dit koppelen aan je ervaring met begeleiding, hoe speelde dat daarin mee?”

Of: “Ik wil nog even terug naar wat je net zei over de overgangsfase. Kun je daar wat meer over vertellen?”

Zo houd je het gesprek open, maar wel relevant.

Sluit af met een brede afrondende vraag: “Is er iets wat we nog niet hebben besproken, maar wat volgens jou belangrijk is voor dit onderwerp?”

Ongestructureerde interviews transcriberen

Omdat ongestructureerde interviews vaak rijke data opleveren, is transcriberen belangrijk. Je wilt achteraf goed kunnen analyseren wat de respondent heeft gezegd.

Voor de meeste scripties is een goed leesbaar transcript voldoende, tenzij je opleiding een letterlijke transcriptie vraagt.

Let bij het transcriberen ook op context. Noteer bijvoorbeeld wanneer een respondent lang twijfelt, emotioneel wordt of nadruk legt op bepaalde woorden, als dat relevant is voor je analyse.

Omdat de gesprekken minder vastliggen, kan het handig zijn om na ieder interview een korte reflectie te schrijven. Noteer daarin:

welke thema’s naar voren kwamen;
wat je opviel;
welke vragen je mogelijk bij een volgend interview wilt meenemen;
welke relatie je ziet met je onderzoeksvraag.

Deze reflecties helpen je later bij het analyseren.

Ongestructureerde interviews analyseren

De analyse van ongestructureerde interviews vraagt extra aandacht, omdat ieder gesprek anders kan verlopen.

Je werkt meestal met coderen en thematische analyse.

Een praktische aanpak is:

Lees alle transcripties volledig door.
Markeer uitspraken die relevant zijn voor je onderzoeksvraag.
Geef codes aan opvallende fragmenten.
Groepeer vergelijkbare codes.
Zoek naar terugkerende thema’s.
Let ook op verschillen tussen respondenten.
Koppel de thema’s aan je deelvragen of centrale onderzoeksvraag.
Gebruik korte citaten om je bevindingen te onderbouwen.

Bij ongestructureerde interviews is het belangrijk dat je goed uitlegt hoe je van losse uitspraken naar thema’s bent gekomen. Je lezer moet jouw analyse kunnen volgen.

Hoe beschrijf je een ongestructureerd interview in je methodologie?

In je methodehoofdstuk moet je goed uitleggen waarom je voor deze open interviewvorm hebt gekozen. Dat is belangrijk, omdat ongestructureerde interviews minder vanzelfsprekend zijn dan semigestructureerde interviews.

Beschrijf:

waarom een ongestructureerd interview past bij je onderzoeksvraag;
waarom een vaste topiclijst minder geschikt was;
wie je hebt geïnterviewd;
hoe respondenten zijn geselecteerd;
hoeveel interviews je hebt afgenomen;
hoe je de interviews hebt geopend;
hoe je hebt doorgevraagd;
hoe toestemming en anonimiteit zijn geregeld;
hoe je hebt getranscribeerd;
hoe je de data hebt geanalyseerd.

Een voorbeeldformulering:

“Voor dit onderzoek is gekozen voor ongestructureerde interviews, omdat het onderwerp verkennend van aard is en vooraf nog niet duidelijk was welke thema’s voor respondenten belangrijk zouden zijn. De interviews zijn gestart met een open beginvraag, waarna is doorgevraagd op onderwerpen die door de respondenten zelf werden ingebracht. In totaal zijn zes respondenten geïnterviewd. De interviews zijn met toestemming opgenomen, getranscribeerd en thematisch geanalyseerd door relevante uitspraken te coderen en terugkerende thema’s te formuleren.”

Deze tekst maakt duidelijk waarom de open vorm past bij het onderzoek.

Betrouwbaarheid en validiteit bij ongestructureerde interviews

Bij ongestructureerde interviews is betrouwbaarheid lastiger te onderbouwen dan bij gestructureerde of semigestructureerde interviews. Dat komt doordat ieder gesprek anders verloopt.

Toch kun je zorgvuldig werken.

Gebruik een duidelijke startvraag. Leg vast hoe je respondenten hebt geselecteerd. Neem interviews op met toestemming en transcribeer zorgvuldig.

Beschrijf ook hoe je hebt doorgevraagd en hoe je de analyse hebt uitgevoerd. Werk systematisch met codes en thema’s, zodat je lezer kan volgen hoe je tot je resultaten bent gekomen.

Validiteit versterk je door respondenten voldoende ruimte te geven om hun eigen perspectief te delen. Je stuurt dus niet te veel, maar blijft wel dicht bij je onderzoeksvraag.

Een member check kan helpen. Daarbij leg je bijvoorbeeld een korte samenvatting van je interpretatie voor aan respondenten, zodat zij kunnen aangeven of je hun verhaal goed hebt begrepen.

Bespreek ook eerlijk de beperkingen. Bijvoorbeeld dat interviews moeilijker vergelijkbaar zijn of dat jouw rol als interviewer invloed kan hebben gehad op het gesprek.

Hulp nodig met ongestructureerde interviews?

Wil je ongestructureerde interviews gebruiken voor je scriptie, maar twijfel je of deze open interviewvorm goed te verantwoorden is? Of loop je vast bij je startvraag, respondenten, analyse of methodehoofdstuk?

Bij Jouw Scriptiecoach kijken we met je mee naar je onderzoeksvraag, methodekeuze, interviewaanpak en analyse. Zo voorkom je dat je interviews te vrijblijvend worden en zorg je dat je open gesprekken toch goed bijdragen aan je scriptie.

We schrijven je scriptie niet voor je, maar helpen je wel om je keuzes helder te maken en je methode zorgvuldig te onderbouwen.

Vraag gerust een gratis adviesgesprek aan. Dan kijken we samen waar je vastloopt en wat je nodig hebt om verder te komen.

Gratis vrijblijvend adviesgesprek

Loop je ergens tegenaan bij je scriptie? In een gratis en vrijblijvend adviesgesprek krijg je direct duidelijkheid waar het misgaat en hoe Jouw Scriptiecoach je daarbij kan helpen. Je krijgt een inschatting van de uren die we daarvoor nodig hebt, zodat je direct weet waar je aan toe bent. Kies je dan voor onze scriptiebegeleiding, dan neemt jouw scriptiebegeleider meestal op de dag van betaling contact met je op en kun je snel verder. Vraag hieronder direct jouw gratis vrijblijvend adviesgesprek aan.

Je ontvangt een mail om een afspraak in te plannen. Heb je de mail niet ontvangen? Check dan even je spambox.